Trafik cezalarının artırılmasına yönelik düzenlemeleri de içeren Karayolları Trafik Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı.
Görev Tanımlarında Genişleme ve Tescil Süreleri
Kanunla, Karayolları Trafik Kanunu'nda kapsamlı değişikliklere gidildi. Buna göre, otoyollardan sorumlu birimlerde görevli trafik zabıtası, İçişleri Bakanının uygun görmesi halinde genel zabıta olarak da görevlendirilebilecek. Trafik zabıtasının bulunmadığı yerlerde ise genel zabıta, trafiği düzenlemek ve suçlara el koymakla yetkili olacak.
Elektronik ortamda tescili mümkün araçlar için satıştan sonra 3 iş günü içinde tescil zorunluluğu getirildi. Araç sahibinin vefatı halinde mirasçıların, 90 gün içinde aracı kendi adlarına tescil ettirmesi gerekecek. Bu süreye uymayan mirasçılar adına tescil edilmeyen araçların trafiğe çıkması halinde sürücüye 3 bin lira ceza kesilecek ve araç trafikten men edilecek.
Plaka ve Tescil İhlallerine Ağır Cezalar
Tescilsiz veya hurdaya çıkarılmış araç kullanan sürücülere 46 bin lira idari para cezası verilecek. Uygun olmayan plaka takan sürücülere 4 bin lira ceza uygulanacak. Plakayı okunamaz hale getiren değişiklik yapanlara ise 140 bin lira ceza ve 30 gün trafikten men işlemi gelecek. Bu ihlalin bir yıl içinde tekrarında ceza 280 bin liraya çıkacak ve men süresi 60 güne uzayacak.
Tescilli aracı plakasız kullananlara 46 bin lira ceza, 30 gün ehliyet geri alma ve 30 gün trafikten men uygulanacak. Sahte plaka kullananlara ise 140 bin lira ceza verilecek, sürücü belgesi 30 gün alınacak ve araç 30 gün men edilecek. Tekrarında ceza 280 bin liraya çıkacak.
Takograf ve Hız Sınırlayıcı Zorunluluğu
Belirli ağırlıktaki yük ve yolcu taşıma araçlarında takograf, taksilerde taksimetre ve bazı araçlarda hız sınırlayıcı bulundurulması zorunlu hale getirildi. Bu cihazlara müdahale edilmesi veya yanlış veri üretilmesi yasaklandı. Takograf bulundurması gereken araçlarda cihazı kullanmayan veya geçersiz kartla araç kullanan sürücülere 75 bin lira ceza verilecek. Taksimetresiz çalışan taksicilere ise 46 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Araçlarda İzinsiz Değişiklik ve Gürültü Cezaları
Araçlarda yapılan mevzuata uygun değişikliklerin 30 gün içinde tescil belgesine işlenmesi zorunlu olacak. Bu kurala uymayanlara verilen ceza 1000 liraya yükseltildi. İzinsiz ve aykırı değişiklik yapana 5 bin lira ceza verilecek ve araç uygun hale getirilinceye kadar trafikten men edilecek. Gürültüye neden olan değişiklikler için sürücüye 16 bin lira ceza ve 30 gün trafikten men uygulanacak.
Sürücü Belgesi İhlalleri ve Trafikte Saldırgan Davranış
Ehliyetsiz araç kullananlara 40 bin lira, ehliyeti geçici olarak alınmış veya iptal edilmiş olmasına rağmen araç kullananlara ise 200 bin lira idari para cezası verilecek. Trafikte saldırı amacıyla başka aracı takip eden veya araçtan inen sürücülere 180 bin lira ceza, 60 gün ehliyet geri alma ve 30 gün trafikten men işlemi uygulanacak. 'Drift atmak' olarak bilinen akrobatik hareketleri yapan sürücülere 46 bin lira ceza, 60 gün ehliyet geri alma ve 60 gün trafikten men cezası verilecek.
Kırmızı Işık ve Hız İhlallerinde Kademeli Cezalar
Kırmızı ışık ihlalinde kademeli ceza sistemi getirildi. Bir yıl içindeki tekrara göre cezalar 10 bin liradan başlayarak 80 bin liraya kadar çıkacak. Kırmızı ışıkta geçerek kazaya neden olan veya bir yıl içinde 6 kez bu kuralı ihlal eden sürücülerin ehliyetleri iptal edilecek.
Hız sınırı ihlallerinde de cezalar ve ehliyet geri alma süreleri artırıldı. Yerleşim yeri içinde hız sınırını 66 km/saat ve üzeri aşanların ehliyeti 90 gün geri alınacak. Hız tespit cihazlarını tespit eden veya ikaz eden cihazların imalatı, ithali ve araçta bulundurulması yasaklandı.
Alkol ve Uyuşturucu Maddede Sıkı Tedbirler
0,50 promil üzeri alkollü araç kullananlara 25 bin lira ceza verilecek. Tekrarında ceza 50 bin, üçüncü ve sonraki ihlallerde ise 150 bin liraya çıkacak. Uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde araç kullandığı tespit edilenlere 150 bin lira ceza verilecek ve sürücü belgesi iptal edilecek. Alkollü veya uyuşturucu madde etkisiyle yük/yolcu taşıma aracı kullanma ihlali bir yıl içinde 3 kez tekrarlanırsa ehliyet iptal edilecek.
Emniyet Kemeri ve Çocuk Güvenliği
Emniyet kemerini takmayan sürücü ve yolculara 2.500 lira idari para cezası uygulanacak. Bir yıl içinde 4 veya daha fazla ihlalde bulunan sürücünün ehliyeti 30 gün geri alınacak. 15 yaş altı çocukların koruyucu sistemleri (emniyet kemeri, çocuk koltuğu vb.) kullanmasını sağlamayan sürücüye 5 bin lira ceza verilecek.
Kaza Yerinden Ayrılma ve Diğer Düzenlemeler
Zaruret olmadan ölümlü veya yaralanmalı kaza yerinden ayrılan sürücülere 1-3 yıl hapis cezası verilebilecek ve ehliyeti 2 yıl geri alınacak. Araçlarda seyir halinde cep telefonu kullananlara 5 bin lira ceza kesilecek. Tekrarında ceza ve ehliyet geri alma süreleri artacak.
Kanunla ayrıca, kış lastiği kullanımı belirli dönemler için zorunlu hale getirildi. Paylaşımlı elektrikli skuter işletmecilerinin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'ndan yetki belgesi alması şartı getirildi. Trafik kural ihlallerini özendirici içerik paylaşanlara 25 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Yeni hükümler, yayım tarihinden itibaren yürürlüğe girecek. Motorsuz taşıt ve elektrikli skuter sürücülerinin hukuki sorumluluğuna ilişkin hüküm ise 1 Ocak 2027'de uygulanmaya başlayacak.
